Beren op de weg, want kerst

De afgelopen drie jaar droven we home for Christmas. Niet ons eigen home, al voelde dat wel zo. We vierden kerst in het heerlijke huis van familievrienden in Groningen. Zij vieren december/januari al jaren in skigebieden, dus hun huis staat in die periode best lang leeg. Voor ons was het de perfecte plek om dicht bij familie te zijn, en ook ons eigen plekje te hebben. Toch bekruipt me nu het gevoel dat we al die jaren ook steeds verder weg reden van home. Hoe kan het dat we in al die jaren niet een keer dachten: kom, we rijden eens de andere kant op…?

Kerst in Roemenië is groots, bomvol tradities en het duurt bijna de hele maand december. Op 5 december begon het spektakel. De stad was versierd, de lichtjes gingen aan. Omdat het een regenachtige vrijdagavond was en bovendien Sinterklaas, viel ons voornemen om te gaan kijken in het water. Maar de volgende avond gingen we dan toch en werden we betoverd door een schitterend park en een compleet versierd stadsplein met daarnaast een schaatsbaantje waarop verrassend veel geschaatst (en gevallen) werd. Op het plein stond een klein jochie met een bontmutsje te zingen. Kerstliederen die in de verste verte niet lijken op de kerstliedjes die wij kennen. Serieuze teksten, over de geboorte van Jezus, armoede en kerstwonderen kwamen uit het kleine mondje dat niet echt zuiver maar wel overtuigend zong.

Daarna kwamen de groepjes volwassenen in traditionele kleding. Op hysterische traditionele deuntjes hupten ze in rijtjes over het plein. Een dans die leuk is om te kijken, maar nog leuker om te doen weet ik uit een klein beetje ervaring. De muziek is alleen wel echt heftig als je Driving home for Christmas gewend bent. We hebben geschaatst, lauwe chocolademelk gedronken, traditionele worsten gekocht en dat was pas dag 1.

In de weken voor de vakantie werd er op school ook uitgebreid aandacht aan kerst besteed. Elis maakte met een groepje het kerststalletje na, beide klassen deden Secret Santa, er werden engelen geknutseld en er was lekkers in de klas. Geen kerstdiner hier, maar wel feest. En dat bleef niet alleen op school. Dagenlang oefenden we thuis ‘colindă-liedjes’, kerstliedjes die al jarenlang worden gezongen en die ook Dani’s vader ineens begon mee te zingen. De jongens zouden net als de andere kinderen hier ‘op colind’ gaan, dus het oefenen was belangrijk. Elis moest ook nog optreden met zijn klas op 23 december. Dat viel dus midden in de vakantie, maar juf trommelde iedereen op om in een dorp verderop te gaan zingen.  

Avondvierdaagse meets Sint-Maarten

We dachten te weten waar we aan begonnen, want de week ervoor waren we al uitgenodigd door de buurvrouw om naar de colindă van haar kleinzoon te luisteren. De hele klas van haar kleinzoon kwam bij haar langs, samen met de juf om twee liedjes te zingen. In ruil daarvoor kregen ze zakjes met sinaasappels, snoep en covrigi. Maar toen we aankwamen in het dorp waar Elis verwacht werd, bleek dat het evenement daar groter werd aangepakt. We verzamelden allemaal bij de ingang van het dorp, net als andere groepen kinderen. Op het sein van de priester kwamen we als een stoet in beweging en bleek het een combinatie te zijn van Sint-Maarten en de avondvierdaagse. Bij de huizen stonden overal mensen met zakjes lekkers. Ze deelden ook vin fiert (gluhwein) uit aan de grote mensen en in al het gegraai van kleine kinderhanden werd het zingen bijna vergeten. Gelukkig werd het event afgesloten met een optreden van een koor en dus Elis’ klas + broers en zussen. Al het oefenen bleek niet voor niks, ze stonden erbij alsof ze het al jaren deden.  

De dag daarna konden we ruiken dat kerst er echt aankwam. Er hing een misselijkmakend, rokerig luchtje in het dorp. En dat was geen vuurwerk, zoals we eerst dachten. De rokerige walm bleek de geur van dode varkens waar het haar vanaf gebrand werd. Want ook een varken slachten is hier traditie. Dat wist ik al, aangezien Dani en mijn schoonvader in de zomer al overwogen of we een (al dan niet levend) varken zouden kopen om met kerst op te eten. Maar aangezien wij maar een heel klein familietje zijn, is het voor ons geen levend varken geworden. Er zou hooguit nog een dood half varken (gelukkig geen halfdood varken) komen. Die kun je bij de slager kopen. Uiteindelijk is het gebleven bij een (best wel erg groot) stuk vlees.

Vandaag is het derde kerstdag. Hier in Roemenië nog steeds een officiële kerstdag, ik zei al: kerstmis is hier groots. We zijn aangekomen in Brașov, waar ze met kerst nog wat meer uitpakken dan in Targoviște. Er zijn meer lichtjes, meer kerststalletjes, meer vin fiert en ook heel veel meer mensen. Onder wie mijn bestie Kristel en haar gezin. En nu ik die vier hier zie, met baby en al vraag ik me nog meer af: waarom zijn wij hier met Kerstmis nooit eerder naartoe gegaan?

Het antwoord op die vraag zal zoiets geweest zijn als: te duur, te weinig ruimte, te veel missen van Nederland, kortom: beren op de weg. Maar die zijn in een jaar allemaal opgeruimd. Nu we weten hoe kerst hier is, zal het nooit meer hetzelfde zijn. Net als de rest trouwens.

Ps: nog even over die beren op de weg, ze lopen hier eind december gewoon door de straten. Maar dat hoort zo. Het zijn mensen in enorme berenpakken (gemaakt van echte beer) die boze geesten wegjagen. Had ik al gezegd dat ze hier veel tradities hebben?