Dansen in de keuken, behalve op zondag

Als je met iemand samenwoont die niet tot je directe gezin behoort, gebeurt er in gedeelde ruimtes vaak iets geks. Je wilt elkaar niet in de weg lopen, en doet je best om niet ineens op een plek te staan waar de ander ook had gepland te gaan staan. Doe je dat toch, dan draai je weg. Maar de ander had het net hetzelfde plan en draait de andere kant op. Vervolgens wil je tegelijk de ruimte van de ander inlossen dus zet je ieder een stapje naar voren en vanwege de schrik tegelijkertijd weer terug. En zo ontstaat er een soort vreemde dans. Elke keer weer.

Ik heb samengewoond met allerlei mensen op allerlei plekken (van Canada tot Spanje en van 't Gooi tot Hoofddorp) en overal deed ik op enig moment deze dans met mijn huisgenoten. Dus ook in de Roemeense keuken wordt regelmatig gedanst. Het is niet vervelend, zelfs op een manier wel intiem. Want je doet dit toch echt alleen met je huisgenoten. En eigenlijk is het het enige waaraan we kunnen zien, of voelen, dat ik niet met m’n schoonvader ben opgegroeid. Want verder accepteert hij mij, ons en onze gewoontes en heeft hij in al die tijd maar één regel uitgelegd die voor hem belangrijk is (en of we ons eraan willen houden moeten we zelf weten – maar dat doen we uiteraard wel). De regel luidt als volgt: op zondag wordt er níét gewassen.

We mogen onszelf wel wassen, gelukkig, maar elke zondag geven we de wasmachine vrij. Ik ben in staat om hem Mientje te noemen, zoals mijn oma vroeger haar vaatwasser aansprak. Want als ik het gewoon zie als het witte apparaat dat het is, dan kan ik er met m’n kop niet bij waarom we die in de vrede niet zouden mogen aanzetten op de enige dag dat je de hele dag de tijd hebt om dat te doen. Ik kan me wel een paar andere dingen voorstellen die ik liever niet op zondag zou doen (en ook niet per se op andere dagen). Denk aan koken, de wc schoonmaken of het doucheputje legen. Maar de was? Het moeilijke is: het is niet alleen zondag maar óók tijdens alle gedenkdagen, de 'sărbători'. En dat zijn er in het Christelijk Orthodoxe geloof nogal wat. Zo gebeurt het weleens dat we in één week drie dagen niet mogen wassen. Dat betekent: een lege kast en een wasmand die onzichtbaar is geworden door de enorme berg was van vier personen (first world problems, weet ik).

Heel soms rol ik even met m’n ogen als we de was weer eens niet mogen doen. Maar gister begon ik in het boek Ik kom hier nog op terug van Rob van Essen. Ik las over een klein jongetje dat iedereen wil bekeren om te voorkomen dat ze in het hellevuur terechtkomen. En als ik me bedenk dat m’n schoonvader ons daarvoor wil behoeden dan is dat natuurlijk vooral heel lief.

Hij is niet de enige die zich strikt aan de gedenkdagen houdt. Ook onze buurman wil zich niet laten verleiden werk te doen tijdens een sărbătoare. Afgelopen week was het weer zover, het was de dag van George – een man die op een van de iconen van mijn schoonvader op een woest paard zit. Dani had net met de buurman bekokstoofd dat hij een stek van de boom van zijn buren voor ons zou pikken. Het huis van die buren staat leeg en de boom heeft veel baby's. De buurman kon even het hek in glippen om zo’n stekje voor ons uit te graven en zou daar dan uiteraard wat geld voor krijgen. Ze hadden de deal net rond toen de buurman zei: “Ik doe het. Morgen. Een boom jatten doe je niet op een sărbătoare.” Stel je voor.

Vanochtend ben ik er toch maar even ingedoken. Hoe zit dat nou? Waarom mag je geen was draaien? Waarom zou je niet in de tuin mogen werken? Het zit (ongeveer) zo: de focus van deze regel ligt erop dat je op zondag of gedenkdagen geen fysieke activiteiten doet die niet kunnen wachten. Dat het inmiddels geen enkele moeite meer kost om kleren te wassen (thanks, Mientje!) laten we even buiten beschouwing. Wassen en bomen uitgraven kun je net zo goed doen op elke andere dag van de week. Maar het gaat niet alleen om de angst dat God boos op je wordt, zoals ik dacht. Door niet fysiek actief te zijn erken je dat je niet leeft om te werken, maar werkt om te leven. Nou... daar kan ik wel inkomen. Er is alleen nog een ding waar ik over twijfel. Als we fysieke activiteit zoveel mogelijk uitsluiten tijdens een sărbătoare, kunnen we onze dans in de keuken dan nog doen?