Heimwee

Nee, het zal niet altijd leuk of makkelijk zijn. Er zullen ook moeilijke momenten komen, maar leerzaam is het vast. Dat hielden we ons voor voordat we vertrokken. Maar we hadden geen idee waar die moeilijke momenten in zouden zitten. Wat is er moeilijk als je in een ander land bent? Misschien het samenwonen met je (schoon)vader? De eerste dag school? Het bleek natuurlijk – en wat gek dat we daar niet aan hadden gedacht – heimwee te zijn. Het grote missen.

We zijn dit avontuur met z’n vieren aangegaan, al is dat natuurlijk nooit helemaal eerlijk. Want wat heeft een kind er eigenlijk over te zeggen? Beide jongens waren erg enthousiast toen we vertelden dat we naar Roemenië zouden vertrekken. Maar hoe overzie je zoiets als je acht bent? We hadden ze natuurlijk dat vette bot voorgehangen: ze mochten een hond. Bij aankomst werd dat een hond en en kat. De liefste dierenvriendjes.

De eerste dag en eerste week op school vielen honderd procent mee. Twee kampioenen kwamen er uit die enorme basisschool. Ze waren niet verzopen in de omvang, niet ondergesneeuwd onder de woorden die ze niet begrepen. Ze kwamen er stralend uit.

 ‘Mam, ik heb een woord geleerd: ‘prietene’ – vriend.’

Een goed begin is het halve werk, dacht ik hoopvol. Maar september was nog niet voorbij of het leek al iets minder rooskleurig te zijn. School bleek saai (geen verrassing – dat was het in Nederland ook al) en Job, Yusuf en Kit waren, ook op school, en zelfs met nieuwe dierenvrienden, onvervangbaar.

Een vakantie in oktober bleek te helpen. Na een ellenlange logeerpartij was de vriendschapsmeter weer even verzadigd. Ook hielp een nieuwe hobby en het vooruitzicht dat oma in november langs zou komen. De maanden vlogen voorbij, voor ons en de jongens. Het werd winter, er was sneeuw, tante Kristel kwam langs met gezin. We waren op stoom.

 En toen werd het januari. Grijs, Dani werd ziek, ik moest een week weg. En net toen hij had gezegd: ‘Ik ben eindelijk een normale jongen’, bleek dat die normale jongen het eigenlijk héél erg moeilijk had. De oktoberkrachten waren uitgewerkt. Hij miste z’n vrienden zó ontzettend. En sindsdien is het hangen en wurgen. Op schoolse dagen vooral.

In de Roemeense les, waar ik zóveel lol heb om alles wat ik steeds beter begrijp, kijkt hij me boos aan. ‘Ik wil deze taal helemaal niet leren. Ik doe dit alleen voor jou.’ Of hij zegt: ‘Ik wil gewoon terug naar Nederland. En ik kom hier nóóit meer terug!’

Wat doe je, als je geen antwoord hebt. Geen geruststellende woorden kunt zeggen omdat je weet wat heimwee is? Dan ga je op zoek naar antwoorden op het wereldwijde web. Natuurlijk heb ik vaak gedacht: maar hoe doen expatkinderen het dan? Waarom kunnen die wel van plek naar plek zonder heimwee? Nou… dat is natuurlijk niet zo. Ook die kinderen hebben vaak heimwee. Een artikel over hoe daarmee om te gaan gaf me een klein beetje lucht. ‘Het feit dat je kind heimwee heeft, betekent vooral dat hij erg goed gehecht is.’ Natuurlijk mist hij vriendjes en vriendinnetjes aan wie hij zich heeft gehecht. Er worden ook tips gegeven. Dingen als: ‘Nodig vriendjes uit, vraag of mensen uit Nederland af en toe langs kunnen komen en laat je kind nieuwe sociale contacten opdoen.’ Het is een geruststelling. Wat we hier zitten te doen is niet perfect. Dat kan ook niet. In Nederland blijven was ook niet perfect geweest. Maar we doen wel veel goeds. Ook voor hem.

Aanstaande zaterdag is hij uitgenodigd op een verjaardagspartijtje. Dat is zijn eigen verdienste. Wij kennen de ouders nagenoeg niet. Hij heeft die sociale contacten al, hij doet dat supergoed. In april komen opa en oma nog eens langs. Op verzoek, want ik denk dat dit hem écht wat gaat helpen. En ondertussen troosten we hem als het nodig is, praten met hem over wat hij mist. Zijn er voor hem, alle drie, vier of eigenlijk zes. Z’n broer, z’n diertjes, de opa die er wel altijd is. We doen allemaal ons best.

Toen we vooraf zeiden dat het allemaal niet makkelijk zou zijn, maar wel leerzaam, hadden we denk ik gelijk. Al had ik nooit gehoopt dat het de kleinste was die de zwaarste last zou dragen. Wat dit uiteindelijk met de jongens en met ons doet weten we pas over een poosje echt. En ik hoop heel heel heel erg dat we dan toch allemaal met volle overtuiging zeggen: dit had ik niet willen missen.